.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Horn, bein og húðir
- Til baka í afurðiahornið -

Horn
Hornin voru til margra hluta nytsamleg. Úr þeim voru búnar til hagldir sem voru ómissandi þegar þurfti að binda hey og annan varning á klyfjahesta. Einnig smíðuðu menn spæni eða skeiðar úr hornum, tóbakspontur, hnappa í fatnað, beisliskjálka, ístöð, hólka á verkfærasköft, fleyga í orf og hnífssköft og margt fleira. Hornin voru ómissandi hluti af búskap unga fólksins, en þar gegndu þau hlutverki kindarinnar. Brennd hrútshorn voru notuð til að fæla burt drauga og illa vætti.

Bein

Beinin voru vinsæl leikföng. Kjálkarnir voru virðulegar kýr, leggirnir tignarlegir reiðhestar og kjúkurnar voru hundar. Leggurinn var einnig notaður til að vinda upp á þráð og hét þá þráðaleggur. Leggjatöng sem notuð var við skinnklæðasaum var búin til úr tveimur leggjum.

Aska af brenndum beinum var notað til lækninga á skurðum og smásárum. Stundum voru beinin látin liggja í sýru þar til þau voru orðin meyr, en þá voru þau tekin upp og soðin í mauk sem var borðað og hét beinastrjúgur. Enn fremur voru beinin eins og hornin notuð til að búa til verkfæri og bæta húsmuni.

Ýmsar afurðir af hrútum þóttu líka góðar til lækninga. Menn drukku hrútahland blandað með hunangi til að lækna vatnssótt, hrútafeiti var góð við brunasárum og hrútakjöt var brennt til ösku og hún borin á útbrot í andliti. Þegar fjárdauði gerði vart við sig var hrútsvinstur soðin með víni og gefið fénu.

Húðirnar

Húðir voru þurrkaðar og skinnið notað í fatnað. Peysur, buxur, sjóklæði og skófatnaður eru nokkur dæmi um nýtingu skinnsins. Einnig voru bókfell gerð úr skinni og þurrkaðir skinnbelgir voru notaðir undir ýmsan mat. Ekki má gleyma hrútspungunum sem voru notaðir undir neftóbak eða smáaura.

Félag áhugamanna um Sauðfjársetur á Ströndum - saudfjarsetur@strandir.is
© 2002 Sögusmiðjan - Síðan var síðast uppfærð febrúar 2008