.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Ólík hús og híbýli
- Til baka í fjárhúsahornið -

Fyrri tíma fjárhús voru oft ekki burðugar byggingar. Í mörgum þeirra voru gluggar fáir eða engir. Vegna þess var oft mikið myrkur og því voru draugar býsna algengir í fjár­húsum landans. Einnig snjóaði oft inn í þau og troðningurinn og þrengslin voru oft mikil. Í dag eru flest fjárhús svipuð að gerð og lögun, en á þessum tíma voru til nokkrar útgáfur af fjárhúsum.

Hellar voru stundum notaðir til að geyma fé eða hey í. Þessi aðferð var aðallega brúkuð sunnanlands, sennilega er fleiri hella að finna þar. Sums staðar bjuggu bændur sér til hella.

Beitarhús voru í raun lítil fjárhús sem voru stundum langt frá bæjarhúsum. Tilgangurinn með því að hafa þau jafn dreifð og raun bar vitni var sá að jafna álagið á tún bóndans yfir veturinn - að kindurnar væru ekki allar að kroppa á sama stað.

Fjárborgir voru kringlótt byrgi, hlaðnar úr grjóti eða torfi. Þær voru ætlaðar fé í hríðum og illviðrum og þess vegna stóðu þær oft langt frá bæjum. Fjárborgir voru þannig gerðar að þegar búið var að hlaða veggina var farið að draga þá saman þar til hleðslan var nærri lokuð í toppinn.Þar skildu menn eftir lítið gat til að lofta út. Í fjárborgunum voru engar jötur og dyrnar voru svo lágar að aðeins var gengt fyrir kindur inn um þær.
 

Þjóðtrú tengd fjárhúsum

Því var trúað að ef margar kindur ásæktu eina inni í húsi þá myndi hún fljótlega drepast.

Margir trúðu því að ef kind jarmaði í húsi með heytugguna uppi í sér, þá væri einhver kindin í húsunum skammlíf.

Til varnar bráðapest þótti óyggjandi vörn að láta róðukross úr tré undir taðhnaus fyrir innan þröskuldinn í fjárhúsinu.

Félag áhugamanna um Sauðfjársetur á Ströndum - saudfjarsetur@strandir.is
© 2002 Sögusmiðjan - Síðan var síðast uppfærð febrúar 2008