.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Sjśkdómar ķ saušfé
- Til baka ķ kindahorniš -

Fjįrklįši

• Hefur tvisvar borist til landsins, 1760 og 1855, ķ bęši skiptin meš innfluttu fé.

• Var lęknašur meš böšun en var ekki śtrżmt aš fullu og hefur eimt eftir af honum fram į sķšustu įr.

Męšiveiki og garnaveiki

• Bįrust til landsins meš innflutningi Karakślfjįr įriš 1933.

• Votamęši og žurramęši var śtrżmt meš stórfelldum nišurskurši žar sem landinu var skipt nišur ķ fjįrskiptahólf.

• Į Tilraunastöš Hįskólans ķ meinafręši į Keldum er unniš aš rannsóknum į garnaveikinni. Žar var fundiš upp og framleitt bóluefni gegn garnaveiki.

Ormaveiki

• Hefur oft gert usla hér į landi.

• Išraormar valda skitupest sem magnast žegar fé er illa fóšraš. Ormalyf gegn žeim kom til sögunnar į fjórša įratug seinustu aldar.

• Lungnaormar valda vanžrifum ķ fé og ormalyf eru notuš gegn žeim.

Höfušsótt og sullaveiki

• Įsótti saušfé mjög įšur fyrr.

• Höfušsótt stafaši af žvķ aš kindin įt egg höfušsóttarbandormsins og lirfan śr egginu gróf sér leiš śr meltingafęrum til heila kindarinnar. Žar bjó hśn um sig og varš aš vökvafylltri blöšru sem nefnist sullur.

• Unninn var bugur į sullaveikinni meš skipulagšri hundahreinsun.

Rišuveiki

• Riša er ólęknandi taugasjśkdómur ķ saušfé sem hefur veriš žekktur hér į landi frį žvķ į 19. öld. 

• Rišuveiki er žekkt vķša um land og enn finnast nżir stašir sem hśn hefur stungiš sér nišur į.

• Til varnar hefur fé veriš skoriš nišur į bęjum žar sem riša hefur fundist og nįlęgum bęjum.

• Fjįrflutningar frį sżktum svęšum til ósżktra eru bannašir.

Brįšafįr og garnapest

• Brįšafįr er brįšdrepandi bakterķusjśkdómur sem einkum leggst į lömb og veturgamalt fé į haustin.

• Brįšafįr hefur veriš žekkt ķ landinu frį 18. öld.

• Garnapest er einnig kölluš garnaeitrun, tśnveiki, flosnżrnaveiki og žarmalömum.

• Garnapest kemur fyrir į öllum tķmum įrs og ķ fé į öllum aldri og er brįšdrepandi. Til er bóluefni viš bęši viš brįšafįri og garnapest.

Hvanneyrarveiki

• Bakterķa veldur Hvanneyrarveiki sem kemur stundum upp žegar fé er fóšraš į lélegu votheyi og stundum ķ samband viš skemmt žurrhey.

• Er einnig kölluš votheysveiki.

Félag įhugamanna um Saušfjįrsetur į Ströndum - saudfjarsetur@strandir.is
© 2002 Sögusmišjan - Sķšan var sķšast uppfęrš febrśar 2008