.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Hættur og ógnir
- Til baka í kindahornið -

Háski steðjar að sauðkindinni

Það eru fjölmargar ógnir sem sauðkindin þarf að glíma við í daglegu lífi sínu. Oft þarf hún að taka á honum stóra sínum til að halda velli í heimi sem versnandi fer. Sem betur fer hafa styrjaldir verið fátíðar hér á landi síðustu árhundruðin, en erlendis eru jarðsprengjur og slík andstyggðarfyrirbæri eitt af því sem ærnar óttast mest.

Hér á landi leggst fækkun bænda sjálfsagt þungt á blessaðar skepnurnar. Það er öllum ljóst að eftir því sem fleiri kindur eru í eigu hvers bónda hefur hann minni tíma fyrir hverja og eina.

Sjálfsagt eru lélegir bílstjórar helsta banamein sauðkinda á sumrin. Eftir að bifreiðar fóru að þeysa um vegi landsins á hraða sem varla er nokkurri skepnu skiljanlegur, hefur mörg sauðkindin orðið fyrir bíl. Lömbin eiga erfiðast með að verja sig, enda kunna þau ekki umferðarreglurnar.

Alltaf er nokkur hætta á að kindur fari afvelta úti í haganum. Ef kindur lenda á bakinu, geta þær enga björg sér veitt. Þær liggja þá bara áfram þannig og sprikla með fótunum út í loftið, nema einhver hjálplegur velti þeim við. Það verður að gerast áður en þær örmagnast eða krummi ræðst á augun eða magann.

Víða um land eru pyttir og djúpir skurðir sem sauðfé getur álpast út í. Þá þarf vart að spyrja að leiks-lokum.

Í óveðrum á haustin er alltaf hætta á að kindur fenni. Það hefur líka komið of oft fyrir að þær hafi drukknað í ám í stórrigningum eða lent á flæðiskeri og drukknað þegar þær hafa verið að næla sér í gómsætar þangblöðkur til bragðbætis.

Vargfuglinn er líka vágestur. Til eru fjölmargar sagnir af því að haförninn, konungur fuglanna, hafi náð sér í nýfædd lömb þegar sauðburður stóð sem hæst. Slíkt er að vísu fátítt á Ströndum nú á tímum þar sem flestar ær bera inni og ernir eru sjaldséðir gestir.

Tófan er býsna klók við að krækja sér í lömb og eins hafa hundar átt það til að drepa kindur. Það er þó sem betur fer frekar sjaldgæft að hundar gerist dýrbítar.


Fjörulallar

Sjávarkvikindi sem nefnist Fjörulalli og oftsinnis hefur sést, einkum við Breiðafjörðinn, getur verið skaðlegur kindum um fengitímann. Borið hefur við að þetta fyrirbæri gangi þá á land og leitist við að gagnast ánum. Afleiðingarnar eru þær að ærnar eignast vanskaplinga.

Einn veturinn bar mjög á ásókn Fjörulalla í sauðkindur við Breiðafjörð um brundtíðina og áttu þá margar þeirra ýmislegan óskapnað vorið eftir. Til dæmis var munnur neðan á hálsi, sex eða jafnvel átta fætur á lömbum og löng rófa eins og á hundi.

Félag áhugamanna um Sauðfjársetur á Ströndum - saudfjarsetur@strandir.is
© 2002 Sögusmiðjan - Síðan var síðast uppfærð febrúar 2008