.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Haustskurður
- Til baka í slátrunarhornið -

Fyrr á tímum var fé alltaf slátrað heima, í síðari hluta októbermánaðar. Þá er grasið fölnað, veturinn skammt undan og kindurnar hættar að vaxa eftir sumarið. Þá er líka farið að kólna í veðri. Vegna kuldans gátu bændur fyrri tíma geymt sláturafurðirnar lengi í útihúsunum. Það kom sér vel því það tók oft langan tíma að vinna mat úr öllum afurðunum. Víða var gömlum kindum slátrað þegar lengra var liðið á vetur því margir trúðu því að þær væru alltaf að fitna, þó hinar legðu af.

Skorið og svæft

Áður fyrr slátruðu flestir fé sínu úti. Svæðið sem slátrað var á var kallað blóðvöllur. Sláturhúsin komu ekki til sögunnar fyrr en í byrjun 20.aldar, en þá voru margir farnir að slátra fé sínu í fjárhúsum og skemmum.

Lengst af var fé skorið, þ.e. skorið á háls og höfuðið tekið af. Þessi aðferð var fljótleg ef verkfærin voru góð og beitt, og menn vönduðu sig. Síðan var stungið á mænuna, það var kallað að svæfa.

Helgrímur voru einnig notadrjúgt hjálpartæki. Helgríman var sett yfir hausinn á kindinni og út úr henni stóð pinni sem var sleginn inn í höfuðkúpu kindarinnar með hamri. Margir héldu áfram að nota helgrímu eftir að byssur komu til sögunnar, því byssuskot voru dýr.

Í dag nota flestir byssur til að slátra fé sínu, flestir bændur eiga kindabyssur og í sláturhúsum eru notaðar loft- eða rafmagnsbyssur.

Félag áhugamanna um Sauðfjársetur á Ströndum - saudfjarsetur@strandir.is
© 2002 Sögusmiðjan - Síðan var síðast uppfærð febrúar 2008