.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Fráfærur
- Til baka í vor- og sumarverkahornið -

Gimbillinn mælti
og grét við stekkinn:
"Nú er hún móðir mín
mjólkuð heima.
Því ber ég svangan
um sumardag langan
munn minn og maga
á mosaþúfu.

Áður fyrr voru allar afurðir kindarinnar nýttar til hins ýtrasta. Fráfærur voru stór hluti af því að nýta afurðirnar til fulls.

Fráfærur tíðkuðust fram á 20. öldina. Þær hófust á svokallaðri stekktíð snemma í júní. Þá gengu ærnar lausar ásamt lömbum sínum yfir daginn. Seint um kvöldið rak smalinn þær heim í stekkinn sem var lítil fjárrétt. Á stekknum var lítil hliðarkró sem var kölluð lambakró. Þangað voru lömbin sett og látin vera yfir nóttina meðan ærnar voru á beit. Næsta morgun voru ærnar mjólkaðar í stekknum og að því loknu var þeim og lömbunum aftur hleypt á beit.

Þegar lömbin voru um sex vikna gömul var fært frá. Þá voru lömbin rekin til fjalls sumarlangt en kindunum haldið heima, þær reknar heim og mjólkaðar kvölds og morgna.

Þessar kindur voru kallaðar kvíaær því þær voru mjólkaðar í kvíum sem voru mjóar og langar réttir. Einnig voru til færikvíar sem voru færanlegar eins og nafnið gefur til kynna.

Yfir sumarið sat smalinn yfir kvíaánum og rak þær heim þegar komið var að mjöltum. Stundum sat smalinn yfir bæði nótt og dag, en sumstaðar bara á daginn - þá léku ærnar lausum dindli á nóttunni og smalinn náði í þær um morguninn. Sumstaðar var kindunum sleppt eftir mjaltir, en þá þurfti að smala þeim heim kvölds og morgna.

Félag áhugamanna um Sauðfjársetur á Ströndum - saudfjarsetur@strandir.is
© 2002 Sögusmiðjan - Síðan var síðast uppfærð febrúar 2008